|
|
 |
 |
 Febreiro
O TROMPO
O trompo, borracha, peón ou a buxaina é un xoguete de madeira,
de forma cónica e rematado nunha punta metálica, chamada reixo.
Sobre o enredo enrólase unha corda para lanzalo e facelo bailar.
As buxainas antigas eran fabricadas polos propios nenos, con madeira de
faia ou de aciñeira.
As formas de xogar eran ben diferentes, pero en todas o obxectivo era bailar
o peón. |
Marzo
AS LEIRIÑAS / AS TRES EN RAIA
Tres fichas para ti, tres para min, así comezamos unha partida de
leiriñas. Trátase dun divertido xogo de concentración
no que cada participante debe aliñar as súas tres pezas sobre
o taboleiro. Poden colocarse en diagonal, en horizontal ou en vertical.
Primeiro move un, despois o outro.
O que comeza a partida ten vantaxe, pois ocupa a posición do centro.
¿Ou acaso non te decataras de que moitas das liñas que se
poden facer pasan por este punto? |
 Abril
A SOGA-TIRA
Unha corda e...¡a medir as forzas! ¿Sabedes que o soga-tira
era un dos xogos máis populares das celebracións das antigas
festas parroquiais? No coñecido campo da feira competían os
máis fortes da vila. Tira dun lado, tira do outro. A diversión
tamén ten o seu truco e, ás veces, empregando certas artimañas
o equipo máis débil pode resultar gañador da partida.
O importante é a coordinación de todos os membros: ¿es
quen de probar? |
Maio
MUÍÑO-ALQUERQUE
Esta é unha diversión de dúas persoas que require ben
de concentración. O taboleiro é máis complicado que
no caso do xogo das leiriñas e toca mover nove pezas.
As fichas soamente poden ir cara a diante.
Se un dos participantes consegue colocar tres fichas en liña, o outro
perde unha.
A partida remata cando a un dos participantes lle quedan só dúas
pezas. |
 Xunio
OS COLARES
¿Es habelencioso? Cun fío e algo que poder ensartar
podes facer un bonito colar. Agora véndense moitos abelorios nas
tendas, pero non hai moito as nenas facían colares de flores, cunchas,
ou mesmo de castañas.
O fin da diversión é facer o adorno e lucilo, pero tamén
se pasa un rato moi divertido buscando as pezas.
|
Xulio
A PESETA
Agora que as pesetas desapareceron dos moedeiros, hai que dicir que, hai
anos, existía un xogo que consistía en guindar unha "rubia"
a carón da liña que delimitaba un semicírculo pintado
no chan e situado a unha distancia de tres metros.
Ó final da
partida o gañador quedaba cos cartos dos demais xogadores. Foi tradicionalmente
unha diversión de nenos, aínda que tamén se sabe que
era practicado por adultos.
|
 Agosto
OS PELOUROS
O pelouro é un óso dos xeonllos das patas traseiras dos cordeiros.
Os pequenos xogaban moitísimo con eles despois de limpalos e pulilos.
Con frecuencia pintábanos de cores con tinta caseira feita de pastillas
colorantes compradas nas tendas.
As chucas teñen catro caras: carne, cu, focha e chuca.
Trátase dun xogo fundamentalmente de nenas, dispostas en corro, e
a súa orixe, unha vez máis, está en Grecia |
 Septiembre
A CORDA
A corda é un dos xogos máis universais que existen no mundo.
Máis a présa ou máis a modo, á pata coxa, xirando
sobre un mesmo, de dous en dous, en grupo, por enriba ou por abaixo, este
enredo obriga a cantar e choutar ó mesmo tempo. Ás veces,
os participantes teñen que saltar dun en un e facer os xestos que
dicta o xogo. Se pisas a corda ou perdes a vez, tócache dar. Nalgunhas
variantes de saltos pódense empregar ata dúas cordas, o que
obriga a unha maior concentración.
|
 Octubre
OS ASUBÍOS
Pi, pi, piiiii...¡que divertido! Agora imos soprar máis forte
e ver qué son podemos facer con este pequeno chifre. Véndenos
nas tendas, pero é moito máis divertido facelos un mesmo.
Unicamente fai falla unha pequena ramiña de centeo ou un anaco de
madeira. Canto máis longo sexa, máis buratos poderemos facerlle
e máis músicas tocaremos. O importante é introducir
no chifre unha peza que vibre ó paso do aire. |
Novembro
AS BÓLAS / A SACA
Romanos e gregos foron os primeiros en tentar a súa puntería
con este enredo. O xogo obriga a cada un dos participantes a guindar fóra
do círculo o maior número posible de bólas ó
lanzar a súa. Era moi frecuente que as pezas cambiasen o seu dono
ó rematar a partida.
A variante galega por excelencia das bólas é o Guá. |
Decembro
OS BOLOS
¿Tes puntería? ¿Cantos bolos es capaz de derribar
dun só tiro? En España, que se saiba hai alomenos 250 variantes
deste xogo. A forma de tirar a bóla, o terreo onde se desenvolve
a partida, o número de bolos e a forma na que se dispoñen
no campo marcan as diferencias. Dende tempos inmemoriais en Galicia hai
unha grande afección ós bolos no rural, onde eran frecuentes
as partidas dominicais. |
Xaneiro
A PETANCA
Esta diversión veu de Francia e tradicionalmente foi un enredo de
homes.
É un dos poucos xogos populares que se coñecen
que están federados.
Xógase cunhas bólas metálicas duns 7 centímetros
de diámetro e outra máis pequena, chamada boliche, feita de
madeira, aínda que en Galicia tamén se usaban bólas
autoconstruídas.
O gañador será o que deixe a bóla máis preto
do boliche.
|
|
|
|
12
XOGOS PARA OS MAIS CATIVOS
